Verzorging hond - Voeding


Twee honden met hun voerbak Voedingsbehoeften van de hond
De hond behoort tot de carnivoren (vleeseters), maar kan door zijn natuurlijke voedingsgewoonten ook bij de omnivoren (alleseters) gerekend worden. In de natuur jagen honden namelijk op grote herbivoren waarbij ook de ingewanden, die veel plantaardig materiaal bevatten, genuttigd worden. Het lichaam en metabolisme van de hond is daardoor eerder te vergelijken met dat van een omnivoor. Zo heeft de hond een gebit met veel tanden en kiezen waardoor het niet alleen mogelijk is om vlees te scheuren, maar ook om de voeding goed te kauwen. Ook het darmstelsel is in vergelijking met dat van een pure carnivoor langer waardoor de bijkomende vertering van het plantaardig materiaal door de darmflora toegelaten wordt. De voedingsbehoeften zijn door de omnivore voedingswijze ook lang niet zo specifiek als die van de kat, waardoor het zelf bereiden van voedingen minder snel tot voedingstekorten of gezondheidsproblemen hoeft te leiden.


Brokken, natvoeding, rauw of zelf bereid?
De commerciële voedingen, zoals hondenbrokken en natte voedingen, zijn allemaal complete voedingen. Daarnaast is ook het geven van rauwe voedingen of het zelf bereiden van maaltijden onder sommige baasjes heel populair. Doordat commerciële voedingen compleet zijn leidt geen van deze voedingen tot voedingstekorten. Wat betreft het zelf bereiden van voedingen vraagt dit wel enige inzicht in de voedingsbehoeften van de hond en de verschillende ingrediënten wil dit op lange termijn niet tot tekorten en gezondheidsproblemen bij uw hond gaan leiden.


Wij zijn van mening dat elke voedingsvorm zo zijn eigen voor- en nadelen heeft. Welke voedingsvorm u uw huisdier geeft is daarom afhankelijk van uw eigen persoonlijke voorkeur. In ieder geval kan geen enkele voedingsvorm per definitie boven de andere geplaatst worden.

Droge brokken
Droogvoer bevat weinig water. Het vochtgehalte bevindt zich meestal onder de 14%, maar is meestal slechts tussen de 7 en 10%. Doordat droge brokjes zo weinig vocht bevatten is het lang houdbaar. Daardoor is het mogelijk om de hele dag een bakje brokken te laten staan. Bij honden verdient het echter de voorkeur om een aantal afgepaste maaltijden over de dag te geven. Vooral voor honden met neiging voor overgewicht is dat het geval, aangezien een vol bakje brokken gedurende de hele dag natuurlijk heel verleidelijk voor deze honden kan zijn.

Wat betreft de preventie van tandplak, tandsteen en daaruit voortkomende gebits- en gezondheidsproblemen bij onze huisdieren, is vastgesteld dat vooral plakkerige en zachte voedingen voorkomen dienen te worden. Het geven van brokjes waarop gekauwd moet worden is dus beter voor het gebit dan het geven van blikvoeding. Daarbij moet wel een kanttekening gemaakt worden, aangezien sommige brokjes door het kauwen zo gemakkelijk uit elkaar vallen dat kleine voedselresten gemakkelijk tussen en op de tanden en kiezen blijven plakken. Dus ook door het geven van droge brokken kan tandplak en tandsteen ontstaan. Er zijn overigens wel zogenoemde dental diets op de markt waarbij de brokjes minder verkruimelen en de brokjes ook wat groter zijn zodat de hond er ook echt goed op moet kauwen. Bij deze brokjes wordt vaak minder tandplak en tandsteen gevormd dan bij gewone brokken. Vanwege de populariteit rondom de gebitsgezondheid bij onze huisdieren is het echter wel belangrijk om uitsluitend gecertificeerde producten te kiezen die ook daadwerkelijk hun effectiviteit hebben bewezen. Meer informatie over deze speciale voedingen voor het gebit vindt u uiteraard op onze website.

Natvoeding
Door het hoge vochtgehalte is natvoeding bederfelijker dan droogvoeding. Daardoor kan natvoeding niet de hele dag onbeperkt beschikbaar worden gesteld en dient het voedsel dat niet gegeten wordt niet te lang te blijven staan.

Natvoedingen worden door honden vaak als zeer smakelijk ervaren, vooral als het een beetje opgewarmd is. Dit komt doordat van natvoeding meer aroma af komt dan van droogvoeding. De geur van de natvoeding maakt dus dat de eetlust gestimuleerd wordt. Vandaar dat aan honden die niet graag willen eten met wat opgewarmde natvoeding het beste geprobeerd kan worden om de voedselopname te verhogen.

Wat betreft de effecten van natvoeding op de mondgezondheid is vastgesteld dat zachte, plakkerige voeding de vorming van tandplak en tandsteen in de hand werkt. Het is dus aan te raden om in belang van het gezond houden van een goed gebit, natvoedingen zo veel mogelijk te vermijden en het te combineren met droogvoedingen en kauwsnacks. Een dagelijkse tandenpoetsbeurt is natuurlijk de allerbeste manier om gebitsproblemen te voorkomen.

Dieren met urinewegproblemen zijn vaak gebaat met extra vochtopname. Bij deze patiënten is het namelijk belangrijk dat ze voldoende vocht opnemen, aangezien dit de vorming van blaasgruis, blaasstenen en blaasontsteking kan helpen voorkomen. Nu is het moeilijk om een dier duidelijk te maken voldoende water te moeten drinken en dus wordt in deze situaties veelal geadviseerd om blikvoeding te geven. Doordat blikvoeding voor 85% uit water bestaat wordt hiermee de opname van vocht via de voeding dus gestimuleerd.

Het wordt soms wel eens aanbevolen om honden met een lichte overgewicht op een dieet met natvoeding te plaatsen om het dier te laten afvallen. Aangezien natvoeding 65 tot 85% vocht bevat en vocht geen energie levert, zal eenzelfde voedingshoeveelheid in vergelijking met droogvoeding veel minder energie leveren en is het dus mogelijk om met blikvoeding een klein beetje overgewicht te behandelen.

Rauw of zelf bereid
Het geven van rauwe voedingen of het zelf bereiden van maaltijden heeft de afgelopen jaren meer in populariteit ingewonnen bij hondeneigenaren. Commercieel verkrijgbare rauwe voedingen worden ook wel KVV genoemd (Kant en Klaar Verse Voeding of Kompleet Vers Voer). Anderen zijn weer eerder voorstander van het voeren op basis van BARF (Bones And Raw Food of Biologically Appropriate Raw Food) of NRV (Natuurlijke Rauwe Voeding of Natuurlijk Rauw Voeren). In tegenstelling tot BARF wordt er bij NRV geen groenten, fruit, granen of onnatuurlijke supplementen gebruikt. Ook mag bij NRV de voeding voor een gezonde hond niet gemalen worden, maar moet het uit zo'n groot mogelijke stukken bestaan.

Het grote voordeel van rauwe voedingen is dat gebitsproblemen er goed voorkomen mee kunnen worden en dat het wat meer met de natuurlijke voedingswijze van de hond overeenkomt. Het grote nadeel is echter dat rauw vlees zeer bederfelijk is en de voeding in de diepvries bewaard dient te worden. Dit laatste kan soms het proportioneren lastig maken. Wat verder belangrijk is om te beseffen is dat de voeding rauw is en dat bij het klaar maken van de maaltijd aan de nodige hygiëne gedacht moet worden. Mensen zijn namelijk heel gevoelig voor infecties met Salmonella. Honden zijn gelukkig minder gevoelig voor Salmonella waardoor gerust rauw vlees gegeven kan worden. Wel is het belangrijk om te weten dat infecties met Salmonella bij honden wel voor kunnen komen, doordat de bacterie door vetten in de voeding de maagpassage kunnen overleven. Om die reden is het advies om rauwe voedingen uitsluitend aan gezonde volwassen honden te geven.


Hoe weet ik of een voeding van goede kwaliteit is?
Binnen elke voedingssoort bestaan er veel verschillende verkrijgbare merken die inhoudelijk veel in kwaliteit kunnen verschillen. Maar hoe weet u nou of een voeding wel van goede kwaliteit is?

Zoutgehalte
Zout kan wel eens door producenten als smaakversterker gebruikt worden waardoor de voeding wel tot 7 keer meer zout dan het aanbevolen gehalte kan bevatten. Te veel zout is bij huisdieren, net zoals bij de mens, niet gezond. Daarom bevat een voeding liefst niet te veel zout. Daarnaast kan ook gelet worden op de aanwezigheid van eventuele kunstmatige kleur-, geur- en smaakstoffen.

Verteerbaarheid
Een voeding met een goede kwaliteit heeft een hoge verteerbaarheid. De hoeveelheid geproduceerde ontlasting is zodoende een goede indicatie van de voedingskwaliteit. Algemeen kan gesteld worden dat de kwaliteit van de voeding beter is wanneer de hond minder en stevigere ontlasting produceert.

Voedingen per ras
Sommige merken diervoedingen hebben voedingen voor afzonderlijke rassen in hun assortiment. Tot op heden is er echter geen bewijs dat de voedingsbehoeften tussen verschillende rassen verschilt en dus is onze mening dat een rasafhankelijke voeding voor honden overbodig is.

Prijs
Bij diervoedingen is het meestal zo dat de prijs van de voeding een goede indicatie van de kwaliteit geeft. Bij duurdere producten zijn meestal kwalitatief betere grondstoffen met een hogere verteerbaarheid gebruikt en is er meer aandacht aan een goede balans in voedingsstoffen besteed waardoor de kans kleiner is dat er overmatig veel zout is toegevoegd. Doordat duurdere voedingen doorgaans beter verteerbaar zijn betekent dit dat er dagelijks minder van gegeven hoeft te worden dan van een goedkoper minder verteerbaar product. Dit heft het prijsverschil dus al aardig op.


Hoeveel voeding moet ik mijn hond geven?
Op verpakkingen worden vaak richtlijnen vermeld over de hoeveelheid dagelijkse voeding. Sommige honden hebben echter een actievere levensstijl of snellere stofwisseling dan andere honden, waardoor de voedingsbehoeften tussen honden sterk kunnen verschillen. Het opvolgen van richtlijnen kan bij inactieve honden of honden met een tragere stofwisseling zodoende na verloop van tijd tot overgewicht leiden. Het is over het algemeen daarom beter om zelf het gewicht van de hond in het oog te houden en aan de hand daarvan meer of minder voeding te geven. Zolang het lichaamsgewicht van uw hond in orde blijft is het dus helemaal niet erg dat de hond minder eet dan dat op verpakkingen geadviseerd wordt.


Maaltijden
Voeding kan beter niet onbeperkt beschikbaar worden gesteld, maar bestaan uit een gepaste hoeveelheid per dag verdeeld over 3 maaltijden per dag. Door maaltijden te geven is het ontstaan van overgewicht namelijk goed te voorkomen. Uit een interessant onderzoek van Kealy uit 1997 is verder uit opvolging van 48 Labrador retrievers gebleken dat honden die dagelijks beperkt worden in de voeding die ze eten ten opzichte van honden die onbeperkt (ad libitum) worden gevoerd minder arthrose ontwikkelen en bovendien ouder worden.

HONDEN BEPERKT VOEDING
(75% van ad libitumgroep)
  HONDEN ONBEPERKT VOEDING
(ad libitum)
 
       
Leeftijd Honden met arthrose Leeftijd Honden met arthrose
2 jaar 4% 2 jaar 42%
5 jaar 13% 5 jaar 53%
8 jaar 50% 8 jaar > 80%
       
Levensverwachting: 11 jaar   Levensverwachting: 9 jaar  
       


Van nature zijn honden overigens gewend om op gezette tijdstippen een grote maaltijd te eten. De maag is enorm elastisch en kan grote hoeveelheden voedsel goed aan.

Zorg er bovendien ook voor dat uw hond pas eten krijgt nadat u zelf gegeten hebt. Bij honden is het daarmee duidelijk dat u de baas bent. Vermijd verder lichamelijke inspanning voor en na het eten. Dit is vooral belangrijk voor hondenrassen waarbij maagkanteling geregeld gezien wordt.

Aantal voedingstips om maagkanteling bij gevoelige rassen te voorkomen
Bij maagtorsie, ook wel vaak maagkanteling genoemd, is de maag dusdanig gedraaid dat de bloedvoorziening van de maag en eventuele andere organen zoals de milt in gedrang komt. Een maagtorsie bij de hond is een aandoening die acuut opkomt en levensbedreigend kan zijn. Waardoor een maagtorsie precies veroorzaakt wordt is ongekend, maar bij met name grote hondenrassen met een diepe borstkas wordt het frequent gezien. Ook de voeding blijkt een rol te spelen, vooral de maaltijdgrootte, de gasproductie en de verteerbaarheid van de voeding speelt daarbij een rol.

Om de kans op maagtorsie zo klein mogelijk te maken kan op het gebied van voeding het volgende gedaan worden:
          - vermijd het geven van voeding voor en na lichamelijke inspanningen en/of opwinding
          - geef eerst water en pas daarna voer
          - geef liever vaak een kleine maaltijd
            verdeel de voeding bijvoorbeeld over 4 maaltijden in plaats van 3
            geef voeding met een hogere energiedichtheid en hoge verteerbaarheid (meer vet) waardoor minder grote
            voedingshoeveelheden nodig zijn
          - geef voeding die bij vertering tot weinig gasvorming leidt
            bijvoorbeeld voedingen met een hoog vetgehalte
          - geef liever grotere hondenbrokken dan kleine hondenbrokken

Aan honden die gevoelig zijn voor maagtorsies kan dus beter frequent kleine maaltijden van een vetrijke voeding gegeven worden. Het vetgehalte van de voeding mag echter ook weer niet te hoog zijn, omdat een te vetrijke voeding de maaglediging vertraagt en juist weer een maagtorsie in de hand werkt.


Overstappen op een andere voeding dient altijd geleidelijk te gebeuren
Wanneer u besluit om op een andere type of merk voeding over te stappen is het belangrijk om dit altijd geleidelijk te doen. Nieuwe voedingen worden door de hond altijd enthousiast ontvangen en de hond zal er veel van gaan eten. Door de grote hoeveelheid voeding heeft de hond de dag erna echter minder eetlust en zal daardoor minder gaan eten. Menig eigenaar interpreteert dit verkeerd door te denken dat de hond de nieuwe voeding niet lust. Stap dus altijd geleidelijk over door de nieuwe voeding met de oude voeding te mengen en geef nooit meer dan dat de hond nodig heeft.


Kan ik naast de voeding ook nog voedingsupplementen met extra vitamines en mineralen geven?
Het advies is om naast een commerciële voeding geen aanvullende voedingssupplementen met extra vitamines te geven. Elk commercieel verkrijgbare voeding bevat namelijk op zichzelf al voldoende vitamines en mineralen. Door deze naast de normale voeding te supplementeren bestaat het risico dat de hond te veel van een aantal vitamines of mineralen opneemt en dat is net zo schadelijk voor de gezondheid als een tekort.


Gevaarlijke stoffen en voedingsbestanddelen
Het eten van giftige stoffen is uiteraard niet gezond voor honden. Maar wist u dat ook het eten van druiven, rozijnen, chocolade en ui voor de hond giftig kan zijn? Een lijst met uitgebreide informatie over giftige producten kunt u op onze website terugvinden.


Voedingsgerelateerde gedragsproblemen

Mijn hond eet de ontlasting van andere honden
Sommige honden houden er een eigenaardige gewoonte op na om de eigen ontlasting of die van andere honden op te eten. Dit wordt ook wel corprofagie genoemd. Het voornaamste probleem bij corprofagie is dat parasitaire ziektes, zoals wormbesmettingen, tussen honden onderling gemakkelijk worden verspreid. Ook kan het opeten van ontlasting tot een onaangenaame mondgeur leiden.

Het is normaal dat teefjes gedurende eerste levensweken van de pups de ontlasting van de pups oplikt om het nest schoon te houden. Wat de reden is waarom andere honden het doen zijn er verschillende theorieën mogelijk. Zo zouden de verre voorouders van de hond op deze manier hun behoefte aan vitamine B en K kunnen voldoen, zouden ondergeschikte honden de ontlasting van dominantere honden eten of zou het uit verveling en eenzaamheid ontstaan. Een onderliggende oorzaak zou ook een ziekte kunnen zijn, waarbij het metabolisme gestoord is en de hond geneigd is om meer te gaan eten en daardoor ook ontlasting gaat eten. In alle andere gevallen gaat het om een gedragsprobleem waarvan de oorzaak ongekend is.

In gevallen waarbij corprofagie door een gedragsprobleem wordt veroorzaakt kan men de volgende maatregelen nemen:
          - zorg ervoor dat uw hond aversie tegen het eten van ontlasting ontwikkelt door bijvoorbeeld op aanwezige ontlasting
            peper of haarlak aan te brengen
          - straf het eten van ontlasting
            let hiermee wel op, want de straf zelf kan angst tot gevolg hebben waardoor de hond juist ontlasting blijft eten
          - zorg dat uw hond niet bij ontlasting kan komen
            bijvoorbeeld door uw hond aan te lijnen en uit de buurt van ontlasting te blijven
            muilkorven tijdens het uitlaten kan ook, maar is misschien wel een erg rigoureuze maatregel
          - voedingsveranderingen
            resultaten zijn heel wisselend, een voeding met meer vezels zou kunnen helpen, maar ook de manier van voeren
            heeft een invloed (onbeperkt vs. maaltijden)

Mijn hond eet voorwerpen
Sommige honden hebben de neiging om voorwerpen te eten. Dit wordt ook wel pica genoemd en kan gevaarlijk zijn als de voorwerpen schadelijke stoffen bevatten of aanleiding tot darmperforaties en darmobstructies kan geven. De oorzaak is ook hier weer ongekend en verondersteld wordt dat het eenzelfde basis heeft als bij het eten van ontlasting, namelijk een onderliggende ziekte of gedragsprobleem. Een mineralentekort, zoals een zinkdeficiëntie, zou echter ook een oorzaak kunnen zijn. De behandeling is ook ongeveer hetzelfde: zorg ervoor dat het eten van een bepaald voorwerp minder aantrekkelijk wordt en bestraf verkeerd gedrag. Vaak blijkt het de enige oplossing te zijn om de hond gewoon uit de buurt van het voorwerp te houden.

Waarom eet mijn hond uit de vuilnisbak?
Veel honden hebben een uitgebreide smaak en eten zelfs voedsel dat niet meer zo heel fris is. Dit is geen gedragsprobleem, maar eigenlijk heel normaal hondengedrag. In de natuur lukt het honden ook niet altijd om een prooidier te vangen, waardoor ze ook aangewezen zijn op het eten van kadavers. Onze huishond heeft dit van zijn verre voorouders overgehouden en kunnen dus ondanks het allerlekkerste hondenvoer het toch niet laten om even in de afvalbak te gaan snuffelen. Dit is overigens niet geheel zonder gevaar, want het eten van bedorven voedsel is allerminst gezond en kan aanleiding tot klachten als braken en diarree geven. Afleren kan helaas niet. Toegang tot afvalbakken beperken is dus de enige beste oplossing in deze situaties.

Waarom eet mijn hond gras?
Sommige honden eten af en toe gras. De reden waarom honden dit doen is niet exact gekend. Een theorie zou zijn dat een misselijke hond graag gras zou eten om te kunnen braken. Anderzijds zijn er ook genoeg honden die gras eten zonder vervolgens te braken. Waarschijnlijk eet een hond dus gras vanwege de smaak of omdat de hond van nature de ingewanden van herbivoren eet en daardoor ook behoefte aan plantaardige grondstoffen heeft. Niet dat er sprake is van een of ander voedingstekort, maar een hond kan de behoefte hebben om een bepaalde voedingstextuur te eten wat hij bij zijn normale voeding mist. Net zoals wij mensen ooit wel eens zin hebben om chips te eten.