Fokadvies katten - Bevalling


Wanneer gaat de poes bevallen?
Bij katten is het moment waarop de poes gaat bevallen minder goed te voorspellen dan bij de hond. Bij de poes vindt, in tegenstelling tot bij de hond, vlak voor de bevalling geen temperatuursdaling plaats. Wel kan de volgende informatie nuttig zijn bij het inschatten van het moment van bevallen:
          - De dracht duurt gemiddeld 64-65 dagen (52-71 dagen).
          - De poes kan vlak voor de bevalling aanhankelijker worden of zich juist terugtrekken
          - Op de dag van de bevalling kan soms een slijmsliert uit de vulva gezien worden.
          - 12-24 uur voor de bevalling kan de poes minder gaan eten
          - Voor de bevalling wordt er zelden melkvloei waargenomen bij de poes


De bevalling
Na een draagtijd van gemiddeld 65 dagen vindt de bevalling plaats. De drachtlengte wordt, in tegenstelling tot de teef, niet bepaald door het ras of de grootte van het nest. Voor een vlotte bevalling is het belangrijk om te zorgen dat de poes veel rust heeft en weinig stress ervaart. Een overbezorgde eigenaar en een drukke omgeving kunnen de bevalling bemoeilijken en langer laten duren. De bevalling bestaat uit 3 fasen.

Fase 1
Tijdens de eerste fase vindt de lichamelijke voorbereiding op de geboorte van de kittens plaats. De baarmoedercontracties, die overigens uitwendig niet zichtbaar zijn, zorgen er voor dat de ophangbanden en de geboortewegen gaan ontspannen. In deze fase kunnen druppeltjes bloed uit de vulva komen en de poes kan zich onrustig gedragen.

Fase 2 (4-42 uur)
Dit is de uitdrijvingsfase welke begint bij het zichtbaar worden van de waterblaas en het breken van het vruchtwater. De persbewegingen zijn nu wel te zien en ze is actief aan het persen. De weeën en de buikpers kunnen er voor zorgen dat de poes zich tijdens de bevalling ontlast. De geboorte van de eerste kitten kan 2 tot 3 uur duren, terwijl de geboorte van de laatste kitten maar een aantal minuten duurt. De kitten wordt in het amnionvlies geboren. De moeder likt dit vlies open en gaat de kitten vervolgens wassen waardoor ook de ademhaling bij de kitten gestimuleerd wordt. De eigenaar mag ingrijpen en zelf het vlies verwijderen, maar dit is meestal niet nodig. De meeste kittens worden in kopligging, met de rug naar de rug van de moeder gekeerd, geboren. Er kunnen ook stuitliggingen en eenvoudige heupliggingen voorkomen, maar dat is heel normaal. Een nestje bestaat meestal uit 3-4 kittens. Hierbij bestaan er echter wel rasverschillen. Zo kan een nestje ook slechts uit 1 kitten, maar ook uit wel 10 kittens bestaan. Het is overigens normaal dat een poes 3-4 kwartier niet op een volgend jong perst en in de tussentijd wat slaapt, eet en de jongen verzorgt. Blijft de poes echter 3-4 kwartier op een volgend jong persen dan is dit wel abnormaal. In 3-5% van de gevallen kan de bevalling moeilijk verlopen.

Na de geboorte gaat de kitten de tepel bij de moeder opzoeken. Dit wordt ook wel het vachtboren genoemd. Vervolgens drinkt het kitten melk waarbij het jong trapbewegingen maakt om de melkgifte te stimuleren. Dit wordt ook wel het melktrappen genoemd.

Fase 3
Tijdens deze fase wordt de placenta uitgedreven. Dit kan 5 tot 15 minuten na de geboorte van de kitten gebeuren maar de placenta kan ook samen met de geboorte van de kitten uitgedreven worden. De placenta's worden meestal door de poes opgegeten.


Opvolging van de moeder na de bevalling

Zorg voor de juiste voeding voor de moeder
Een poes die tijdens de dracht goed doorvoed wordt zal na de bevalling een hoger lichaamsgewicht hebben dan in de periode voor de dracht. Dit komt doordat de poes tijdens de dracht een energiereserve heeft aangelegd wat tijdens de zoogperiode gebruikt kan worden om melk te produceren. Deze energiereserve is echter wel beperkt en om te sterke vermagering te voorkomen dient daarom tijdens de zoogperiode via de voeding voldoende energie, eiwit en calcium geleverd te worden. Een geschikte voeding is een goede kittenvoeding. Dit is een zeer verteerbare en geconcentreerde voeding dat meer energie, meer eiwit en meer calcium bevat dan een normale onderhoudsvoeding voor volwassen katten. Vooral als het nestje groot is, de kittens groter worden en daardoor meer melk gaan drinken, is de behoefte aan extra energie groot. Doordat de kittens vervolgens geleidelijk op vaste voeding overschakelen daalt ook de energiebehoefte van de moeder zodat vanaf dat moment weer geleidelijk op een normaal onderhoudsvoeding voor volwassen katten kan overgeschakeld worden. Na de zoogperiode wordt gezien dat de poes weer haar oude gewicht heeft bereikt.

Eerste week na de bevalling
          - Controle vaginale uitvloei: deze dient helder, rood en geurloos te zijn.
          - Voeding en water: geef de moederpoes onbeperkt kittenvoeding. De hoeveelheden zijn verhoogd.

Tweede week na de bevalling
          - Controle vaginale uitvloei: deze is lichter van kleur geworden of gestopt.
          - Voeding en water: geef de moederpoes onbeperkt kittenvoeding. De hoeveelheden zijn verhoogd.

Derde week na de bevalling
          - Voeding en water: geef de moederpoes onbeperkt kittenvoeding. De hoeveelheden zijn verhoogd.


Redenen om de dierenarts in te schakelen zijn
          - een troebele, stinkende en/of vaginale uitvloei die langer dan 2 weken aanwezig blijft
          - melk met een afwijkende kleur en/of geur
          - gezondheidsproblemen bij de moeder


Opvolging kittens na de geboorte

Wat betreft de opvolging van de kittens na de geboorte en tijdens de eerste levensweken kunt u uitgebreide informatie vinden onder 'Nestje kittens'.